روز پنجشنبه 25 بهمن هنوز عقربه ها ساعت 4 بعد از ظهر  را تثبیت نکرده بودند که مدعوین سمینار نه جنگ و نه تحریم از راه رسیدند و کمی از 8 گذشته بود که بیش از 300 نفر به آرامی ولی با چهره هایی مصمم و پرشور سالن همایش را ترک کردند. مدیر سالن گالری راه ابریشم اذعان داشت کمتر چنین همایش منظمی را تجربه کرده بود. نظم در برگزارکنندگان و شرکت کنندگان. یک ویژگی دیگر هم این همایش داشت. زنان برگزار کرده بودند و مردان و زنان دعوت شده بودند تا گوش دهند.

پیش از اعلام برنامه توسط مجریان و تا زمانی که مدعوین بر جاهای خود مستقر می شدند، کلیپ ساده ای از عملکرد سه ماهه مادران صلح بر پرده به نمایش گذاشته شده بود و حضار در عین حال که برای شروع همایش آماده می شدند بر پرده آبی رنگ چنین می خواندند:

• عملکرد سه ماهه مادران صلح در زمینه صلح
  نامه به مسئولان در مورد جنگ و تحریم و حقوق بشر
  نامه به مردم در مورد جنگ و تحریم
  نامه به شورای امنیت در اعتراض به تحریم ها
  حمایت از مردم بی پناه غزه
  محکوم کردن ترور بی نظیر بوتو
  
• در زمینه حقوق بشر
  دیدار با خانواده دانشجویان زندانی
  شرکت در مراسم انجمن صنفی روزنامه نگاران در حمایت از مریم حسین خواه و جلوه جواهری از فعالان کمپین یک میلیون امضا
  تلاش برای توقف حکم اعدام راحله زمانی و نامه به آقای شاهرودی
  نامه به مجلس و کمیسیون قضایی و درخواست تصویب لایحه لغو اعدام کودکان

دو تن از مادران صلح فریبا اختری و زهره تنکابنی مجریان همایش بودند. فریبا اختری ضمن خوش آمدگویی به حضار اولین سخنران همایش را معرفی می کند:
نیره توکلی از اعضای مادران صلح است . او دکتر جامعه شناس و استاد دانشگاه در زمینه مطالعات زنان، نویسنده و پزوهشگر است

جنبش صلح و فمینیسم

نیره توکلی در سخنرانی خود که عنوان آن ریشه های نظری جنبش صلح و رابطه آن با مادران و زنان در تاریخ معاصر بود، به بررسی رابطه جنبش صلح و فمینیسم پرداخت. وی در ابتدا گفت:

در این مورد می  توان از سه جنبش مهم سخن گفت: نگرش مادرباوری، فمینیسم فرهنگی و بوم فمینیسم یا مکتبی که بر ارتباط محیط زیست و زن باوری تکیه می کند.

توکلی در توضیح نگرش مادر باوری گفت: در سال های پس از جنگ جهانی دوم در آمریکا، زنان خانه دار جنبش «اعتصاب زنان برای صلح» را برپا کردند. این جنبش مبتنی بر نگرش مادر باوری بود. این جنبش که یکی زا بزرگترین اعتصابات زنان در قرن بیستم محسوب می شود توانست حدود 50 هزار زن خانه دار را از آشپزخانه ها به خیابان بکشاند تا مخالفت خود را با جنگ اعلام کنند.

این پزوهشگر مسایل زنان ادامه داد: اعتراض زنانی که بعضی از آنها کودکان شیرخوادر خود را در آغوش داشتند لرزه به اندام دست اندرکاران و سیاستمداران جنگ طلب امریکا انداخت. یکی از سخنرانان به مردان گفت: زمانی که شما خردسال بودند و راهی کودکستان می شدید مادرانتان برای حفاظت از جان شما با دولت هایی که قصد فرستادن جوانان را به میدان های جنگ داشتند، مبارزه می کردند.

نیره توکلی در جمع بندی از نگرش مادر باوری گفت: آنان بر این باور بودندکه زنان از دو طریق قادرند که وضعیت موجود را تغییر دهند اول آنکه حس همکاری را به جای رقابت در خود تقویت نمایند و رفتارهای خشونت آمیز هر دو جنسیت را محکوم کنند و دوم به پسران و دختران بیاموزند که حقوق همدیگر را رعایت نمایند و به هم احترام گذارندو به این وسیله است که می توان نشای صلح را به جای جنگ کاشت.

توکلی از منتقدان این نظریه نیز صحبت کرد. انتقاد گسترده ای که باعث شد نظریه فمینیسم فرهنگی مطرح شود. بحث و استدلال اصلی فمینیسم فرهنگی بر این پایه استوار است که رشد روانی زنان آنها را برای ایفای نقش مادری آماده می سازند و در مقابل مردان با نگرش و ذهنیت مردانگی همواره افرادی سلطه گر و جنگ طلب رشد می یابند.

او گفت: این موضع گیری مدتی رواج گسترده ای پیدا کرد اما تفسیرهای طرفداران آن با یکدیگر تفاوت بسیار داشت. مثلا فمینیست افراطی اصولا اختلاف بین زن و مرد را اختلاف زیست شناختی می داند مثلا ارزش های ذاتی ویژه و صفات بهتری را برای زنان قائلند و زنان را اصولا صلح طلب می دانند. در حالیکه فمینیست های معتدل اختلاف جنسیتی موجود را نتیجه تفاوت های فرهنگی و اجتماعی می دانند.

این عضو مادران صلح در تشریح انتقاد از فمینیسم های فرهنگی گفت: انتقاد از فمینیسم فرهنگی زمانی به اوج خود رسبد که منتقدان نقش زنان را در حمایت از جنگ و سیستم ارتش سالار روشن ساختند. برای مثال آنها بیان داشتند که در مواقع ضروری زنان مانند مردان در خدمت جنگ و سیاست های جنگ طلبانه قرار دارند. آنان نه تنها به عنوان پرستار، فاحشه و معلم دبستان که افتخارات جنگ را برای دانش آموزان شرح می دهند در حمایت و پشتیبانی از جنگ نقش دارند بلکه مادران وطن پرستی وجود دارند که افتخار می کنند پسران خود را به جبهه های جنگ می فرستند.

نیره توکلی با اشاره به نقش مارگریت تاچر نخست وزیر اسبق بریتانیا گفت: وی یکی از زنان جنگ افروزی بود که لقب بانوی آهنین گرفت و جنگ فالکند را در سال 1982 رهبری کرد.

این استاد مطالعات زنان، بوم فمینیسم یا اکو فمینیسم را پاسخی به فمینیسم فرهنگی شمرد و گفت: طبق این نظریه تمام سرکوب های موجود زنجیروار به یکدیگر ارتباط دارند و به عبارتی خشونت های خانگی، جنگ ها ، انواع منازعات و درگیری ها و نیز سو استفاده از زمین (از بین بردن محیط زیست) با وجود اینکه در سطوح مختلف اند اما به هم مربوط هستند.

وی گفت: بوم فمینیسم بیان می دارند که سرکوب زنان اشکل و نمونه های سرکوب های دیگر را بوجود می اورد . همچنین تمام اشکال قدرت برتر که در روابط بین افراد و ملت ها دیده می شود ناشی از سرکوب زنان و نابودی زمین است. بنابراین هر اندازه که صلح برای زن اهمیت دارد پذیرش آن برای کسانیکه با دیگران روابط نابرابر ایجاد می کنند، بسیار دشوار است.

توکلی در پایان گفت: اگر به آمار بوم فمینیست ها یعنی کسانیکه بیشتر عملگرایانه می اندیشند رجوع کنیم مشاهده می گردد که تمام سرکوب ها مشابه یکدیگراند. به سخنی دیگر تمام جنگ ها علیه ضعیفان و دیگرانی انجام می گیرد  که با آنها یعنی قدرت های مسلط شباهت ندارند و در این جهان سمبل و نمونه ضعیفان و دیگران، زنان هستند. بنابراین باید علیه سیستم میلیتاریسم جهانی بپا خواست و صلح را باید به خاطر عدالت پیش برد.

نگرش مادران صلح به صلح

بعد از سخنرانی نیره توکلی، زهره تنکابی از مادران صلح به تشریح دیدگاه های مادران صلح پرداخت.

وی با اشاره به بیانه های مادران صلح و همچنین منشور مادران صلح (بیانیه اعلام موجودیت ) چگونگی شکل گیری مادران صلح اشاره کرد وچنین گفت: گرچه جنبش صلح در ایران بمانند سایر نقاط جهان حداقل از سال ۲۰۰۱بهنگام حمله به افغانستان ویا ۲۰۰۳یعنی شروع جنگ می بایست فعالیت خود را شروع میکرد اما متاسفانه چنین نشد.در مرداد ماه ۱۳۸۶با جدی شدن خطر حمله امریکا که با حضور بی سابقه ناوگان آن کشور در خلیج فارس همه جهان به هراس افتاده بود خودخواهی ملی ما باعث شد که بدنبال راه چاره برویم وبدین شکل اولین گرد همائی مادران شکل یافت. اوایل مهرماه با تعیین نام این جمع بنام مادران صلح فعالیت ان اغاز گشت.

وی ادامه داد: از آن تاریخ ما در تاریخ ۱۴ آبان ماه در کنفرانس مطبوعاتی کانون دفاع از حقوق بشر با خواندن بیانیه ای اعلام موجودیت کردیم.سپس در همان ماه ما نامه سرگشاده ای خطاب به مسئولین داشیتم و نامه ما خطاب به مردم برای فراخواندن آنان به شرکت در تعیین سرنوشت خود نیز اواخر دیماه نوشته شد وبصورت دستی بین مردم توزیع شده ومیشود.

تنکابنی گفت: همانطور که گفتم چون هدف ما مبارزه با جنگ وجنگ افروزی در همه جای جهان است ما اکسیونی هم در دفاع از مردم بی پناه غزه داشتیم.

این مادر صلح تاکید کرد : معنای صلح با رشد فرهنگی جوامع تغییر کرده است. صلح دیگر به معنای حالت نه جنگ نیست. صلح یعنی نبودن تنش یعنی انسان بتواند در فضای بدون تنش تعالی پیدا کند و بتواند حقوق خود را بشناسد .وقتی مردم نتوانند براحتی نظرات خود را بیان کنند یعنی تنش حکم فرماست یعنی صلح وجود ندارد.

زهره تنکابنی در بخش دیگری از گفته های خود به تلاش مادران صلح برای تخفیف اعدام و مجازات سنگین برای افراد زیر 18 سال و زنان اشاره کرد و گفت: اگر چه من خودم به شخصه با کلیت اعدام مخالفم اما حتی اگر هم مخالف اعدام نباشیم باید فرقی باشد بین جانی بالفطره و کسی که غیرعمد و یا سهوا در یک نزاع و یا تحت فشارهای روانی شدید دست به قتل زده است.

این مادر صلح راحله زمانی را مثال آورد و و او را قربانی حق طلاق نداشتن زنان قلمداد کرد و با تشریح زندگی وی و اینکه با تمام فشارها و شکنجه های روحی و جسمی که از طرف شوهرش به وی وارد می شد او را به سوی قتل سوق داده بود از اینکه با همه تلاش هایی که شد راحله به چوبه دار سپرده شد اظهار تاسف کرد و دعوت کرد تا برای تخفیف حکم اعدام دیگران نیز با مادران صلح همراه شوند.

برای دیدن قسمت دوم گزارش اینجا را کلیک کنید:  قسمت دوم گزارش